|
|
20 mei in Groningen:
|
|
|
|
1818 |
|
Sterfdag burgemeester Rudolph Pabus Cleveringa (54) van Appingedam, tevens 'heer' van Wirdum. |
|
|
|
1985 |
|
Start van de bouw van het Kuurbad in Nieuweschans (het latere Bad Nieuweschans). De kosten bedragen 3,5 miljoen gulden. Het is het eerste deel van het 'Kuurcentrum Nieuweschans' (later 'Fontana'). |
|
|
|
2007 |
|
Dankzij een overwinning in de play-offs (Feyenoord en FC Utrecht worden verslagen) gaat FC Groningen wederom Europees voetbal spelen om de UEFA-cup, net als in 2006. |
|
|
|
20 mei in Nederland:
|
|
|
|
1870 |
|
De doodstraf wordt afgeschaft in Nederland. Alleen in het militair strafrecht blijft hij bestaan. Pas bij de grondwetsherziening van 1983 wordt hij officieel geheel afgeschaft. |
|
|
|
1901 |
|
Geboortedag NL schaakkampioen en wiskundige Max Euwe (Machgielis Euwe, 1901-81), in Amsterdam. Hij versloeg op 2-11-1935 in de Japanse Zaal van Hotel Frigge in de stad Groningen de Russische wereldkampioen Alexander Aljechin en legde daarmee de basis voor zijn wereldtitel, op 15-12-1935, tevens de eerste Nederlandse schaakwereldtitel. Was acht jaar voorzitter van de wereldschaakbond 'FIDE'. Schreef schaakboeken, o.a. "Oom Jan leert zijn neefje schaken". |
|
|
|
1905 |
|
Geboortedag NL dichter Gerrit Achterberg (1905-62), in Langbroek. Werk: "Afvaart", "Eiland der ziel", "Autodroom", "Doornroosje", "Sneeuwwitje", "Vergeetboek". PC Hooftprijs 1949. Kreeg in 1959 -als eerste dichter- de Constantijn Huygensprijs. |
|
|
|
1908 |
|
Geboortedag NL feministe, socioloog en politicus Hilda Verwey-Jonker (1908-2004), in Goes. Was één van de pioniers van het Nederlandse feminisme. Was in 1946 één van de oprichters van de PvdA. Was van 1952-57 lid van de eerste kamer, en daarna 15 jaar lang kroonlid van de SER. Kreeg de Aletta Jacobsprijs van de RuG in 2000. |
|
|
|
1911 |
|
Geboortedag NL schrijver-tekstdichter-scenarioschrijver Annie M.G. Schmidt (Anna Maria Geertruida Schmidt, 1911-95), in Kapelle. Dochter van een dominee. Veelzijdig schrijver: kinderboeken ("Jip en Janneke", "Pluk van de petteflet", "Abeltje", "Wiplala"); teksten en liedjes voor cabaret ("Met man en muis"), toneel ("Los zand"), radio ("De familie Doorsnee"), en TV ("Ja Zuster Nee Zuster", "Pension Hommeles"). Kinderboekwinkels en scholen vieren 20 mei als 'Annie M.G. Schmidt-dag'. Ze maakte in 1995 zelf een eind aan haar leven op de dag na haar 84ste verjaardag. |
|
|
|
1929 |
|
Geboortedag NL verslaggever-journalist Theo Koomen (Theodorus Wilhelmus Koomen, 1929-84), in Wervershoof. Zoon van een groenteboer. Was de populairste sportverslaggever van Nederland. Werkte o.a. voor KRO-radio ("Goal"), TROS ("Een gulden de man") en NOS-Sport. Begon bij het Noordhollands Dagblad, De Dordtenaar en De Volkskrant. Schreef: "25 jaar doping", "God bewaar me". Verloor in 1984 het leven bij een auto-ongeluk nabij zijn woonplaats Schermerhorn. |
|
|
|
1938 |
|
Geboortedag NL schaatsster Stien Kaiser (Stien Baas-Kaiser), in Delft. Werd in 1963 door de KNSB te oud (!) geacht voor het topschaatsen en mocht ook niet naar de Olympische spelen in Innsbruck 1964. Haalde wereldtitels in 1966, 1967 en 1968. Twee keer Olympisch brons (1500 en 3000 meter) in 1968 in Grenoble. Olympisch goud (3000 meter) en zilver (1500 meter) in 1972 in Sapporo, Japan. |
|
|
|
1940 |
|
Officiële oprichting voetbalclub HZVV in Hoogeveen. |
|
|
|
1949 |
|
Geboortedag NL presentator en diskjockey Chiel van Praag. Trok eind jaren '70 door het land met de 'Veronica Drive In Show'. Radio: "Rozegeur en prikkeldraad", "Hits in de spits" (Radio 10). TV: "Doebidoe" (AVRO), "Nederland muziekland" en "Superchamps" (VOO), "Staatsloterij muziekland" (RTL4). Zoon van zanger-cabaretier Max van Praag (1913-91). Broer van presentator Marga van Praag. |
|
|
|
1967 |
|
Grote vreedzame anti-Amerikaanse demonstratie tegen de oorlog in Vietnam met 10.000 deelnemers in Amsterdam. Oud-verzetsstrijder Piet Nak en pater Jan van Kilsdonk lopen voorop. |
|
|
|
1969 |
|
Geboortedag NL politicus-bestuurder Joop Wijn, in Haarlem. Was in 2006-07 enkele maanden minister van economische zaken in het Kabinet-Balkenende 3 (opvolger D66-minister Brinkhorst). Was van 2003-06 staatssecretaris van financiën. Stapte in 2007 uit de politiek en werd directielid van de Rabobank. |
|
|
|
1997 |
|
In Brabant wordt een begin gemaakt met het doden van honderdduizenden biggen, in het kader van de bestrijding van de varkenspest-epidemie. Aanvankelijk verbood minister Jozias van Aartsen van landbouw de aanwezigheid van journalisten bij de ruimingen, maar in een kort geding dat was aangespannen door de journalistenvakbond NVJ en het Genootschap van Hoofdredacteuren, besloot de rechter in Den Haag dat journalisten niet geweerd mogen worden. |
|
|
|
1998 |
|
Tweede-kamerlid Jeltje van Nieuwenhoven van de PvdA wordt gekozen tot kamervoorzitter. De Friezin is (tot 2002) de eerste vrouwelijke voorzitter van de tweede kamer in de Nederlandse parlementaire geschiedenis. |
|
|
|
20 mei in de Wereld:
|
|
|
|
1506 |
|
Sterfdag Italiaanse ontdekkingsreiziger Christophorus Columbus (1451-1506). Overleed in het Spaanse Valladolid als een teleurgesteld en miskend man. Ontdekte o.a. Amerika met de zeilschepen Santa Maria, Nina en Pinta. Was een 'ernstig, koppig en eerzuchtig man'. |
|
|
|
1799 |
|
Geboortedag Franse schrijver Honoré de Balzac (1799-1850), in Tours. Eén van de grootste romanciers uit de Franse literatuur. Schreef: "Physiologie du marriage", "Seraphita", "Le dernier chouan", "Louis Lambert". |
|
|
|
1806 |
|
Geboortedag Engelse filosoof en econoom John Stuart Mill (1806-73), in Londen. Utilist en agnosticus. Schreef: "The subjection of women", "On liberty", "Utilitarianism". |
|
|
|
1844 |
|
Geboortedag Franse schilder Henri Rousseau (Henri Julien Felix Rousseau, 1844-1910), in Laval. Bijnaam: 'Le Douanier'. Eerste succesvolle naïeve schilder, autodidact. Werk: "De droom van Yadviga", "De slangenbezweerster". |
|
|
|
1851 |
|
Geboortedag Duits-Amerikaanse uitvinder Emile Berliner (1851-1929), in Duitsland. Vond in 1877 de 'microfoon' uit en in 1888 de 'grammofoon'. |
|
|
|
1908 |
|
Geboortedag US acteur James Stewart (1908-1997), in Indiana, Pennsylvania. Films: "The big sleep", "Rear window", "Vertigo", "Bandolero", "The man who knew too much", "It's a wonderful life". Oscar voor "The Philadelphia Story" en ere-Oscar 1985. |
|
|
|
1945 |
|
De Britse bezettingsmacht in Duitsland zet alle 3050 inwoners van het Duitse Haren (Ems) uit hun huizen, zodat Poolse ex-dwangarbeiders en -krijgsgevangenen er in ondergebracht kunnen worden. Duurt tot 1948 (WO-II). |
|
|
|
1956 |
|
Amerikaanse kernproef (met een uit de lucht geworpen waterstofbom) bij het atol Bikini, in de Grote Oceaan. Maakte deel uit van een hele serie nucleaire proefexplosies op Bikini tussen 1946 en 1962. |
|
|
|
1980 |
|
De Canadese provincie Quebec kiest bij referendum tegen een voorstel voor afscheiding van Canada. |
|
|
|
1989 |
|
Sterfdag US actrice, entertainer en humoriste Gilda Radner (1946-89). Kanker. TV: "Saturday Night live", one-woman show "Gilda Radner, live from New York". Films: "Hanky panky", "Movers and shakers", "The woman in red". Autobiografie: "It's always something". Was sinds 1984 getrouwd met acteur Gene Wilder. |
|
|
|
1992 |
|
De Amerikaanse vice-president Dan Quayle trekt in een speech van leer tegen de TV-serie 'Murphy Brown', omdat de hoofdpersoon (een televisiejournalist gespeeld door Candice Bergen) in de serie een kind kreeg zonder dat ze getrouwd was, en ook nog besloot om het kind zonder een vader op te voeden. Bergen was het privé overigens met de kritiek van Quayle eens. |
|
|
|
20 mei in de Muziek:
|
|
|
|
|
Cher is jarig (1946)
|
|
|
|
|
1926 |
|
Geboortedag US zanger Vic Ames (1926-78), in Malden, Massachusetts. Groep: 'The Ames Brothers'. Songs: "Rag mop", "You, you, you are the one", "I do", "Sentimental me", "The man with the banjo", "Tammy", "Melodie d'amour", "It only hurts for a little while". |
|
|
|
1940 |
|
Geboortedag US zanger-pianist-songwriter Shorty Long (Frederick Earl Long, 1940-69), in Birmingham, Alabama. Songs: "Here comes the judge", "Chantilly lace", "Night fo' last", "Function at the junction", "Don't mess with my weekend". Verdronk in 1969 bij een bootongeluk op de Detroit River. |
|
|
|
1942 |
|
Geboortedag US zangeres Paula Jackson (Jill Jackson), in McCaney, Texas. Vormde het duo 'Paul & Paula', met Paul Hildebrand. Songs: "Hey Paula", "Young lovers". Reisde met 'Dick Clark's Caravan of Stars' door de V.S., maar moest stoppen toen Paul Hildebrand in 1965 afhaakte. |
|
|
|
1944 |
|
Geboortedag NL zanger-songwriter en acteur Boudewijn de Groot, in een Japans interneringskamp in Indonesië. Liedjes: "Het land van Maas en Waal", "Een meisje van 16", "Picknick", "Waterdrager", "Prikkebeen" (met Elly Nieman), "Als de rook om je hoofd is verdwenen", "Jimmy", "Tante Julia" (met Nico Haak), "Testament", "Avond", "Annabel", "Een wonderkind van vijftig". Film: "Let the music dance". Musical: "Tsjechov". Toneel: "Het dagboek van Anne Frank". |
|
|
|
1944 |
|
Geboortedag Engelse zanger Joe Cocker (John Robert Cocker), in Sheffield. Blanke soulzanger. Songs: "The simple things", "Summer in the city", "With a little help from my friends", "The letter", "Marjorine", "Cry me a river", "Up where we belong" (met Jennifer Warnes), "Have a little faith in me". Overwon eind jaren '70 zijn drank- en drugsproblemen en leerde gitaar spelen (eerder zwaaide hij wild met zijn armen op het podium). |
|
|
|
1945 |
|
Geboortedag NL zanger-gitarist Henkie (Henk Leeuwis), in Tilburg. Liedjes: "De fiets", "Lief klein konijntje", "Mijn goudvis", "Smokkelaar", "Grote beer", "Doe het nog een keer". Hij is ook rij-instructeur in Elst. |
|
|
|
1946 |
|
Geboortedag US zangeres en actrice Cher (Cherilyn Sarkasian LaPier). Vormde het duo 'Sonny and Cher' met Sonny Bono (1935-98), waarmee ze van 1964-74 getrouwd was (songs: "I got you babe", "Baby don't go", "Little man", "The beat goes on"). Solo: "Sunny", "Gypsies tramps and thiefs", "If I could turn back time", "Believe", "Strong enough", "The music's no good without you". Films: "Mask", "The witches of Eastwick", "Moonstruck" (Oscar), "Mermaids", "Faithful". Was van 1974-79 getrouwd met rockmuzikant Gregg Allman. |
|
|
|
1947 |
|
Geboortedag Engelse basgitarist Steve Currie (1947-81). Groep: 'T-Rex' (1970-76). Songs: "Ride a white swan", "Hot love", "Get it on", "Jeepster", "Telegram Sam", "Metal guru", "20th Century boy". Speelde na 1976 o.a. bij 'Wreckless Eric' en Chris Spedding. Kwam in 1981 om het leven bij een verkeersongeluk in Portugal, waar hij was gaan wonen. |
|
|
|
1950 |
|
Geboortedag NL presentator-verslaggever en zanger-humorist Harry Vermeegen. Zong met Henk Spaan: "Koud he?", "Popie Jopie", "Als ik maar niet meer op m'n poef hoef", "Werken, werken", "De gewone man", "Tiet veur 'n pafke" (als 'Harko & Poa'), "Stille Willem", "Kilo Utrecht tango"; solo: "1-2-3-4 Dennis bier". Radio: "Tussen start en finish". TV: "Pisa", "Verona", "Die 2" (met Henk Spaan); solo: "De regenjas", "Happy de peppy". In 1996 gingen Spaan en Vermeegen met ruzie uiteen. |
|
|
|
1959 |
|
Geboortedag Amerikaanse zanger-ukulelespeler-componist Israel Kamakawiwo'ole (1959-97), in Honolulu, Hawaii. Bijnaam: 'IZ'. Groep: 'The Makaha Sons of Ni'ihau'. Traditionals, folk en bewerkingen van klassiekers. Extreem dikke man (380 kilo) met opmerkelijke stem die een fenomeen werd in Hawaii. Solo: "Somewhere over the rainbow / What a wonderful world". Overleed in 1997 na ernstige ademhalingsstoornissen. |
|
|
|
1960 |
|
Geboortedag US zangeres Susan Cowsill (Susan Claire Cowsill), in Newport, Rhode Island. Groep: 'The Cowsills'. Speelde als kind alleen tamboerijn. Songs: "The rain, the park and other things", "Hair". Was het jongste lid van de zingende familie Cowsill, met Barbara (de moeder, 1928-85), Bill (1948-2006), Bob, Dick, Paul, John en Barry (1954-2005). Zong later in o.a. 'The Psycho Sisters' en 'The Continental Drifters'. |
|
|
|
1961 |
|
Geboortedag Engelse zanger Nick Heyward, in Beckenham, Kent. Groep: 'Haircut 100'. Songs: "Favourite shirts (boy meets girl)", "Love plus one". |
|
|
|
1967 |
|
De BBC radio besluit het Beatles-nummer "A day in the life" niet te draaien omdat het zou verwijzen naar drugsgebruik. |
|
|
|
1989 |
|
Sterfdag NL volkszanger Sjakie Schram (1927-89). Liedjes: "Glaasje op... laat je rijden", "Wat een spreker is die man", "Tante Mien, mag ik je poesje even zien", "Vooruit met de geit", "Allemaal op de bok", "Ik heb niks gezien". |
|
|
|
2006 |
|
Het 51ste Eurovisie Songfestival 2006 in Athene wordt -voor het eerst in de geschiedenis- gewonnen door Finland met de hardrockgroep 'Lordi' en "Hard rock hallelujah". Nederland deed niet mee in de finale omdat de meidengroep 'Treble' met "Amambanda" al in de halve finale was uitgeschakeld. |
|
|
|
|
